|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik
enerjiye çeviren makinalara motor
denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG
li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun
yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin);
LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra
tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı
ve hava soğutmalı diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı
ve dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki
motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten yanmalı
motorlar ise, mazot, benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı
ve dört zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi
ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir:
Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme;
iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan
motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt
olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru,
piston, segman, piston kolu, silindir kapağı,
supap kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu,
silindir gövdesi, silindir gömleği, karter,
conta, külbütör, emme supapı, ekzost supapı,
supap iteceği, krank mili, kam mili, volan dişlisi,
eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası
(enjeksiyon pompası) ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör,
benzin pompası, buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME
SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli
parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör,
buji ile distribütör içinde bulunan platin takımı,
alçak yüksek gerilim kabloları kondansatör,
tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan distribütör'
ün en önemli görevleri endüksiyon bobininden
gelen yüksek voltajı bujilere dağıtmanın yanı
sıra, platin ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın
oluşumunu sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla
da elektrik dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000
- 25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan
distribütördür. Motor çalışmazken kontak anahtarı,
ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya
da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları
değişmelidir. Bunlardan biri platin ve bujidir.
Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji ayarı
ve diğeri ise platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji
kablolarından birinin çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri bujilerin normal ateşleme
yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca
bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten
düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost
dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda
karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi,
karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme pompası,
mazot filtresi, enjeksiyon pompası, enjektör,
ısıtma kızdırma bujileri, yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren
havayı süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır.
Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı
hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi
tıkalı olan motor zengin karışımla çalışır.
Filtre yine de temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa
motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve
sadece benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava
karışımını ayarlar. Karbüratörün karıştırma
oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda
motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle
devresi karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği,
karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu
ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan
yanlış gazların sesini azaltır. Eğer aracın
egzostundan fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak
olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir.
Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava filtresini kışlık pozisyona
almak ve otomatik jikle kışlık pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun
hala çalışmasını sağlayan devre rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor
tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına
sonuna kadar basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için
eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa
fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk
etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak
anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika beklenir. Yağ
ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır.
Yağ seviyesi yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın
seviyesi yağ çubuğunun iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok altında
iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı
kullanılır. Motorun yağı karterin altındaki
tapa açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise
süpap muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde mutlaka
değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının
sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı
motor yağ göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik
görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün
altında su boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun
sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket
alır. Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına
yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan
ayıran bir diğer özellik hava soğutmalı motorda
radyatör ve su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği
1-1,5 cm civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı
hareketini krank mili kasnağından alır ve vantilatör
kayışı devir daim pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı koparsa
motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör
delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya
delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk
olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı
olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin
üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve
kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da kireçten
tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte
ve temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat
arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave
edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk
çalışır aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten
düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa
silindir kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak
bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar
tamamen atılınca radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa
ısı müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış
kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks dişlisi
volanın üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı
döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk
hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası
atık olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan dişlidi,
marş motoru ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna
da çalmaz ise sorun aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa her
iki akünün (+) kutup başları (+) kutup başlarıyla,
(-) kutup başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir.
Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla basılırsa
akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip, marş
motoru çalışmıyorsa akü kutup başları gevşek
olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant kasnağından
alır ve pervaneyi -devirdaim pompasını- şarj
dinamosunu çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör
pervanesi - devirdaim pompası ve şarj dinamosu
hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya başladığı
andan itibaren aracın elektrik ihtiyacını karşılar
ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından vantilatör
kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi elektrik
enerjisine çevirir. Bazı araçlarda alternatör
değil, şarj dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün ürettiği
elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri
arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı
ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin çalışmadığını
ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs. arızasını
belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini şarj
sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli
alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör yatakları
bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj
ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından çekince
far ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa
vantilatör kayışı gevşek olabilir ya da alternatör
kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması
gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok
olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü
su kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası
sönmelidir.
AYDINLATMA VE
İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar, kablolar,
farlar, park lambası, sis lambası, plaka lambası,
gösterge lambası, iç aydınlatma lambası, bagaj
aydınlatma lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz
lambaları, geri vites lambası, korna bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli
devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar,
açma kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı
olarak da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı
gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa,
sigortası atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde
sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi
müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren müşiri
arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan
lambanın ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı
gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda sistemi
korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel,
akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak,
kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar
yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda
içteki tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek
kolay ve rahat viraj almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu
arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme
olanağı sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere
iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı
üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz
verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar
basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır.
Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına basılır.
Araç geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa,
debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı
kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja
tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını
sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına
dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da her
10.000 km'de yer değiştirilerek aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu demek
olan balans oluşursa araçta titreşim oluşur.
Bu titreşimler en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca el freni
çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa lastikler
sürekli olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer.
Aracın lastikleri araca binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine
de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı artmışsa
hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlerını
belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli lastik
takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı sabitlemek
için kullanılır. El freni kopmuş ise el freni
tutmaz. El freni çekili durumda unutulup yola
devam edilirse kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere ilaveten
hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken direksiyon
hakimiyetini bozmaması ve fren mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın hızı azalmıyorsa,
fren hidroliği yok veya azalmış hatta fren ayarları
gecşek olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir.
Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda bırakılırsa
fren balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik
yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler
birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa
el freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları
bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken
araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada hareket
halinde iken motor stop ettirilirse asla
fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç olduğu yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü sağlar.
Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz dişli,
sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot, rotbaşı
bu sistemin bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol edilmelidir.
Araçta çekme, gezme vs. varsa servise gidilmelidir.
Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon
kutusu ayarları gibi ayarları vardır. Ayarsızlık
ve dişlilerin aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon
kutusu arızaları da direksiyon boşluğunu
artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten
ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı
normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin
aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği sistemdir.
Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar (makaslar)
ve amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda makaslar
ise genellikle ağır hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe titreşimleri
üzerine alır. Yayların salınımını amortisör
kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına, suyuna,
fren hidroliğine, yakıtına, lastik hava basınçlarına,
ışık ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör kayışı gerginliği,
akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve
kutup başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak
su ile temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine
kadar saf su ilave edilmesine, eleman kapak
deliklerinin açık tutulmasına, kışın akü donmasın
diye akü tam şarj ettirilir, dijital göstergeli
araçta asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst kısmında
pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa akü kutup
başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup başına
değen bir madeni parça konsa akü kısa devre
olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken
sökülen parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım
süresine rodaj denir. Rodaj süresi çalışan parçaların
birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince
aşırı sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz,
motor tam güç konumunda çalıştırılmaz, uzun
süre sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT
BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec hava
doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın üzerine
enjektörden yakıt püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde günlük
yaplacak işlerden biri mazot-su ayırıcısı
veya filtre ya da yakıt deposundan yakıt sisteminin
suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt
püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine
enjeksyon pompasından gelen mazotu silindirlerdeki
sıkıştırılmış havanın içine püskürterek yanmayı
sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile depodan
gelen yakıtı basınçlı olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni, hava
yapmış olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah çıkıyorsa
yakıt pompasına, enjektöre ve hava filtresine
bakılır. Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında
marş motoru dönüyor ancak motor çalışmıyorsa
yakıt filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel motoru
kolay çalıştırabilmek için kızdırma bujileri
kulanılır.
|